KELATE KELANTAN

Asal Usul Gelaran "Long"

Pendapat Pertama gelaran"Long" berasal dari perkataan "sulong" iaitu anak sulung. Sudah menjadi kebiasaan dalam masyarakat Melayu, anak sulong dipanggil "long", "kak Long" atau "abang long". Sudah menjadi adat di kalangan raja-raja Melayu pula, putera sulung mereka akan mewarisi takhta. Jadi Long Gaffar adalah putera sulong Raja negeri Reman (yang terletak di Yala, Selatan Thailand hingga Hulu Perak sekarang).Pendapat yang kedua pula menyatakan riwayat lain ada menyebut bahawa gelaran Long berasal daripada perkahwinan diantara pihak lelaki yang berstatus Wan dengan pihak perempuan berstatus Raja atau Nik,ini boleh dibuktikan dengan perkahwinan Draja dahulukala dimana seorang kerabat berstatus Wan iaitu Wan Daim digelar Dato'Pangkalan Tua(Raja Patani) telah berkahwin dengan seorang kerabatnya berstatus Raja kemudian daripada ini lahirlah keturunanya yang diberi nama Long Sulong dipangil juga Tuan Sulong,Long Baha kemudian digelar Tuan Besar Jembal,Long Senik Geting kadang-kadang dipangil juga Tuan Wook dan Long Nik kemudian digelar Dato Pasir. walaubagaimana pun status kepada gelaran Engku,Wan,Tuan,Long,Nik dan Raja adalah sama tarafnya sebelum abad ke-20.Pendapat yang ketiga ini mengatakan bahawa perkataan "Long" itu berasal daripada perkataan Siam "Luang" yang bererti "Putera". Ini berasaskan hakikat bahawa semua anak-anak lelaki diberi pangkal nama "Long" tanpa mengira sama ada anak sulung atau tidak. Nah..! dalam hal ini nampaknya dalam konteks gelaran Long ciri-ciri kepada kesepakatan bukti maklumat ini lebih kepada menyokong maklumat pendapat yang kedua itu. (Ini berbeza dengan Long Jaafar di Perak kerana anaknya ialah Ngah Ibrahim). Anak-anak perempuan diberi pangkal nama Tuan di Kelantan, atau "Nan" atau "Nang" di Terengganu (dipercayai dari perkataan "Nae" bererti "puteri' dalam bahasa Siam).

-Puteri Saadong-